www.mikrovalto.gr

Τυχαία φωτογραφία

Αναζήτηση


Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης Εκτύπωση
Πέμπτη, 28 Απρίλιος 2011 14:07

Απρίλιος 2011

Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης


 

Το Ιστορικό, Λαογραφικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο της Κοζάνης είναι ένα ανοικτό βιβλίο με περιεχόμενο "την δημιουργική πορεία του ανθρώπου, από τη Νεολιθική Εποχή μέχρι σήμερα, μέσα στο φυσικό περιβάλλον του Νομού Κοζάνης και κατ' επέκταση της Δυτικής Μακεδονίας." Οργανωμένο με βάση τη μελέτη της μουσειολόγου κ. Βίκης Αντζουλάτου - Ρετζίλα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της σύγχρονης μουσειολογίας, κι απ' τα μοναδικά για τα ελληνικά δεδομένα στον ελλαδικό επαρχιακό χώρο. Μετά τα εγκαίνια της λειτουργίας του, που έγιναν την 10η Οκτωβρίου 1987, έχει καταστεί κέντρο ζωής και ζωντάνιας και εργαστήριο γνώσης και μάθησης.

Μέσα σ' αυτό ο κάθε επισκέπτης δραστηριοποιείται δημιουργικά με τις ξεναγήσεις, τις διαλέξεις, τις μουσικές εκδηλώσεις, τις εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας και κοσμήματος και τις προβολές ταινιών και ευαισθητοποιείται για να συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου και της κοινωνίας των ανθρώπων όλου του κόσμου.

Λειτουργεί όλες τις μέρες του χρόνου, γιορτές και καθημερινές (πλην Πρωτοχρονιάς, πρώτης ημέρας του Πάσχα και της ημέρας των Χριστουγέννων) από τις 08.30 έως τις 14.00 και από τις 17.30 έως τις 20.00.

'Εχει καταστεί πόλος έλξεως χιλιάδων επισκεπτών, μαθητών σχολείων και ενηλίκων, απ' όλα τα μέρη της Ελλάδος και του Εξωτερικού, χωρίς ιδιαίτερη προβολή αλλά με τη διαφήμιση, που γίνεται από τους ίδιους τους επισκέπτες όταν γυρίζουν στον τόπο τους, όπου εκφράζουν τον ανείπωτο θαυμασμό τους. Για την κοινωνία της Κοζάνης, όπου λειτουργεί, είναι το μοναδικό καμάρι και η περηφάνεια της, γι αυτό και το ενισχύει με κάθε δυνατό τρόπο, ηθικά και υλικά.

Το Μουσείο ανήκει στον Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών Ν. Κοζάνης, κοινωφελές σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που λειτουργεί από το 1968 ως Ν.Π.Ι.Δ. με εθελοντική προσφορά των μελών του και με βασικό σκοπό "τη διάσωση των θησαυρών της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου και των θησαυρών του φυσικού περιβάλλοντος", καθώς και "την προαγωγή του πνευματικού επιπέδου του λαού".

Υλοποιώντας τους στόχους αυτούς, ο Σύνδεσμος επεσήμανε και κατέγραψε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικά μνημεία στα όρια του Νομού, διαφώτισε τους κατοίκους της υπαίθρου για τη σημασία ίδρυσης Λαογραφικών Συλλογών, ίδρυσε χορευτικό συγκρότημα (350 παιδιά από 8 - 18 ετών και τμήμα ενηλίκων με 150 περίπου μέλη), τμήμα εκδόσεων με 65 εκδόσεις βιβλίων, τμήματα ζωγραφικής, μουσικής και εκδηλώσεων. Ίδρυσε επίσης το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στο όρος Βούρινος, σε απόσταση 4 χλμ. από το χωριό Χρώμιο και 37 χλμ. νοτιοδυτικά της Κοζάνης.

Το Μουσείο αποτελεί σήμερα "Κιβωτό Εθνικής Μνήμης" και καλύπτει με τη δομή και τη λειτουργία του, τον τομέα "προστασίας και διάσωσης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς".

Το Μουσείο στεγάζεται σε μεγαλόπρεπο οικοδόμημα αντίγραφο παραδοσιακής Μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής των χρόνων της τουρκοκρατίας μετά το 1650, συνολικού εμβαδού 1.500 τ.μ., που ανηγέρθηκε στο χώρο των παλαιών λουτρών της Κοζάνης με αυτεπιστασία και με δωρεές φιλογενών πολιτών και διαφόρων συλλόγων και οργανισμών, με αρχιτεκτονικά σχέδια και επίβλεψη του αρχιτέκτονα Πολυνείκη Αγγέλη, που προσφέρει δωρεάν τις υπηρεσίες του στο Σύνδεσμο συνεχώς για περισσότερα από 30 χρόνια.

Νέο κτίριο -της ίδιας αρχιτεκτονικής- ανηγέρθηκε κατ' επέκταση και εγκαινιάσθηκε την 11η Οκτωβρίου 1987, συνολικής επιφάνειας 500 τ.μ., στο οικόπεδο δωρεάς Σωκράτη Μπλιούρα και τμήματος Κων/νου Βρέλλα.

 

ΤΙ ΘΑ ΔΕΙΤΕ

Το κτίριο, ύψους 19 μέτρων περ., εξωτερικά έχει μορφή παραδοσιακού αρχοντικού, στο εσωτερικό του όμως έχει μιά εντελώς σύγχρονη μορφή.

Στο ισόγειο, γύρω από το αίθριο της εσωτερικής αυλής, ένα κλιμακοστάσιο εξασφαλίζει την ενότητα του χώρου, έτσι ώστε ο επισκέπτης να διευκολύνεται στη μετάβασή του από την μιά ενότητα στην άλλη και να έχει πανοραμική εικόνα σχεδόν όλων των εκθεμάτων, σε όποιο σημείο και άν βρίσκεται.

Ο κεντρικός χώρος του Ισογείου χρησιμοποιείται ώς αίθουσα εκδηλώσεων, εκθέσεων και διαλέξεων. Οι τοίχοι του κοσμούνται με τις μορφές και τα ονόματα των δωρητών και ευεργετών του Μουσείου. Στο βάθος έχουν διαμορφωθεί ένας παραδοσιακός φούρνος ψωμιού και ένα πηγάδι. Το ενδιαφέρον, όμως, του επισκέπτη έλκεται από τις μακέτες, που αναπαριστούν σκηνές της καθημερινής ζωής: οι χωρικοί οργώνουν, σπέρνουν, θερίζουν και αλωνίζουν. Οι γυναίκες ταΐζουν τα κοτόπουλα ή φτιάχνουν το μπληγούρι, τα παιδιά κάνουν κούνια στην αυλή του σχολείου και ο παπάς σημαίνει την καμπάνα του εσπερινού, ενώ πάνω στα Πιέρια Όρη οι υλοτόμοι κόβουν, κυβίζουν κτλ. ξύλα. Το ενδιαφέρον αυξάνεται όταν ορισμένες μικροσκοπικές μορφές αρχίζουν να κινούνται με ειδικό μηχανισμό.

Η ξενάγηση στον κυρίως χώρο του Μουσείου ξεκινά από το υπόγειο. Εκεί σε μια σειρά αιθουσών που ακολουθούν σχεδόν κυκλική πορεία, στεγάζονται οι συλλογές του τμήματος Φυσικής Ιστορίας, που αναπαριστά τη Φύση σε μικρογραφία. Στις προθήκες παρουσιάζονται: ένα σπήλαιο με σταλαγμίτες και σταλακτίτες, μια εκτεταμένη ποικιλία ορυκτών, πετρωμάτων, μεταλλευμάτων και ημιπολύτιμων λίθων, απολιθωμένοι κορμοί δένδρων, σκελετοί ζώων (μαμούθ, ρινόκερων κτλ.) και απολιθωμένα θαλάσια είδη, φύλλα και καρποί που χρονολογούνται εκατομμύρια χρόνια πριν.

Ακολουθούν οι σειρές 240 φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών της χλωρίδας του Νομού Κοζάνης, οι πλούσιες συλλογές εντόμων και πεταλούδων, πάμπολλα ζώα και πτηνά (περίπου 1.000!) του βουνού, του κάμπου και του λόγγου, της λίμνης και της θάλασσας, η συλλογή των τερατογενέσεων του Γιάννη Καραγκούνη για να καταλήξει ο επισκέπτης στα ζώα των θερμών και ψυχρών χωρών.

Η έξοδος από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας οδηγεί στον ημιώροφο, όπου υπάρχουν φωτογραφίες από τη νεότερη ιστορία της Κοζάνης: των Δημάρχων, των ευεργετών της και άλλων προσωπικοτήτων μαζί με τις χορωδίες της, τα σωματεία της και τη μουσική παράδοση της πόλης και, κατόπιν, σε ένα δωμάτιο με εντυπωσιακές φορεσιές απ΄όλα τα μέρη της Ελλάδας.

Από το σημείο αυτό ο επισκέπτης βγαίνει στο Ιστορικό Τμήμα του Μουσείου που καλύπτει δύο ημιορόφους.

Στον πρώτο ημιώροφο αποτυπώνεται η Ιστορία του Νομού Κοζάνης από τη Νεολιθική έως και την Βυζαντινή εποχή με λίθινα και οστέινα εργαλεία, πήλινα εδώλια, αγγεία της Μακεδονικής αμαυρόχρωμης κεραμικής, αλλά και τμήματα γλυπτών και νομισμάτων των ιστορικών χρόνων, με ποικιλία παραστάσεων Κλασσικής, Ελληνιστικής, Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Εποχής.

Στον δεύτερο ημιώροφο απεικονίζεται η περίοδος της τουρκοκρατίας (από το 1389 και μετά επί 523 χρόνια έως την απελευθέρωση της Μακεδονίας στα 1912) με όλου τους αγώνες υπέρ της Ελευθερίας. Σε μαυσωλεία αναπαρίσταται η περίοδος του Μακεδονικού Αγώνα (1904 - 1908), η περίοδος των Βαλκανικών Πολέμων (1912 - 1913) και η περίοδος του Έπους της Αλβανίας και της γερμανικής Κατοχής με πλούσιο φωτογραφικό και άλλο υλικό. Παράλληλα δύο ιδιαίτερες προθήκες παρουσιάζουν την Προσφορά της Εκκλησίας, της Παιδείας, του Προσκοπισμού και του Οδηγισμού.

Στον τρίτο ημιώροφο παρουσιάζονται τα πρωτογενή επαγγέλματα με τις ασχολίες του πληθυσμού της υπαίθρου της περιοχής. Η κροκοκαλλιέργεια, η γεωργία, η κτηνοτροφία η καπνοκαλλιέργεια, η αλιεία, η αμπελλοκαλλιέργεια και η μελισσοκομία με το σύνολο των εκθεμάτων τους κατατοπίζουν τον επισκέπτη για τον τρόπο χρήσης των εργαλείων αλλά και των καρπών στην πράξη.

Στον τέταρτο ημιώροφο θα αντικρύσετε ένα εντυπωσιακό πλακόστρωτο, συνολικής επιφάνειας 500 τ.μ., σοκάκι των παλιών χρόνων, που είναι γεμάτο με 17 μαγαζιά και αναπαραστούν επαγγέλματα που έχουν εξαλείψει (πλανόδιος φωτογράφος, καστανάς, παπουτσής, αργυροχρυσοχόος, χαλκουργός, κουδουνάς, σιδεράς, κανταρτζής, οπλουργός, κουρέας [και οδοντίατρος παρακαλώ!], παλιατζής, σαμαράς, πεταλωτής, ράφτης, βαρελάς και ξυλουργός).

Ο πέμπτος ημιόροφος απεικονίζει την κοινωνική ζωή. Σε ένα λαϊκό πανηγύρι, 60 κούκλες ντυμένες με τις όμορφες παραδοσιακές στολές απ΄όλα τα χωριά του Νομού Κοζάνης, αναπαραστούν την κοινωνική ζωή.

Στα σκαλιά του 6ου ημιορόφου έχει διαμορφωθεί ένα μικρό εκκλησάκι.

Το διακοσμούν θαυμάσια επιχρυσωμένα ξυλόγλυπτα. Ένα δοχείο αγιασμού με εγχάρακτες παραστάσεις της Βάπτισης και της Σταύρωσης καθώς και ένα ξύλινο οστεοφυλάκιο του 1523 και οι εικόνες των Αγίων είναι ο εξοπλισμός του.

Ο οικογενειακός βίος με το σπίτι και το νοικοκυριό απεικονίζεται στον έκτο και τελευταίο ημιώροφο. Από την εποχή της τουρκοκρατίας μέχρι και το 1950, που όλα άρχισαν να αλλάζουν...

Το παραδοσιακό μαγειρείο (η κουζίνα του σπιτιού), η κρεβατοκάμαρα (οντάς Κ. Γκέρτσου),

το δωμάτιο (μπας οντάς) του γιατρού Γεωργίου Σακελλαρίου (του 17ου αιώνα), το δωμάτιο του άρχοντα της πόλης Γιάννη Τράντα (ή Μπασαγιάννη) με ξυλόγλυπτες οροφές και τζάκι του 1664,

το εργαστήρι των γυναικών (αφιερωμένο στο μεγάλο ευεργέτη Γιάννη Ξυλοφόρο) το δωμάτιο με τα προικιά της νύφης (αφιερωμένο στην Τασίτσα Τόλιου) και το κελλάρι με τις κεράστρες, τα γλυκά κουταλιού και τα στομαχικά (αφιερωμένο στον Λάζαρο Γκέκα, μεγάλο ευεργέτη του Μουσείου), είναι ό,τι ωραιότερο έχει να θαυμάσει ο επισκέπτης του ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ.

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Διεύθυνση: Ίωνος Δραγούμη 9 - 11, 501.00 ΚΟΖΑΝΗ. 
Τηλ. 2461033978, τηλ-fax: 2461030997. 
Υφίσταται χώρος parking για τρία τουριστικά λεωφορεία, κατόπιν συνεννοήσεως με τα πιό πάνω τηλέφωνα.

Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών Νομού Κοζάνης

 
 
Joomla 1.5 Templates by Joomlashack