www.mikrovalto.gr

Τυχαία φωτογραφία

Αναζήτηση


LIFE "Τρικυμία εν ποτηρίω ή..." Εκτύπωση
Κυριακή, 08 Νοέμβριος 2009 02:37

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005

Πρόγραμμα LIFE αποκατάστασης περιβάλλοντος ΜΑΒΕ

"Τρικυμία εν ποτηρίω" ή "στρώνουμε το χαλί στο δράκο"

mave_7.11Πολύς θόρυβος δημιουργήθηκε και πάλι τελευταία με την αποκατάσταση περιβάλλοντος των Μεταλλείων Αμιάντου Βορείου Ελλάδος (ΜΑΒΕ) και ειδικότερα με το πρόγραμμα LIFE.

Αλλά ας πάρουμε τα γεγονότα από την αρχή.

Με το κλείσιμο των ΜΑΒΕ το 2001 η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση (Ν.Α.) απευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ε.Ε) και ζητά την ένταξη τους σε κοινοτικό προγράμματα αποκατάστασης περιβάλλοντος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2003 ανταποκρίνεται στο αίτημα με :

α. το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (Ε.Π. ΠΕΡ) ύψους 8.800.000 € με χρηματοδότηση κατά 100%

β. το πρόγραμμα LIFE ύψους 4.310.090 € με χρηματοδότηση κατά 50%

Το πρόγραμμα ΕΠΠΕΡ συνοπτικά περιλαμβάνει την αποκατάσταση του χώρου των αποθέσεων και την "εξυγίανση-αποκατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων". Οι αποθέσεις είναι ο μεγάλος γκρίζος όγκος που είναι ορατός από δεκάδες χιλιόμετρα μακριά και αποτελεί την κύρια πηγή ρύπανσης, αφού στην επιφάνεια του υπάρχει ένα στρώμα από σκόνη και ίνες αμιάντου που με το φύσημα του αέρα μεταφέρονται στα γύρω χωριά και σε περίπτωση βροχής στη λίμνη του Πολυφύτου! Στις αποθέσεις προβλέπονται εργασίες δημιουργίας βαθμίδων (παταριών), κάλυψη με "φυτική γη" και δεντροφυτεύσεις.

Για τις κτιριακές εγκαταστάσεις με τον όρο "εξυγίανση" νοείται ότι θα γίνουν, αποξήλωση των πλευρικών τοιχωμάτων, αφού κατά το μεγαλύτερο τμήμα τους αποτελούνται από πλάκες αμιαντοτσιμέντου, καθαρισμός από τα υπολείμματα αμιάντου που  υπάρχουν σε αρκετά μεγάλες ποσότητες (φίλτρα, σιλό, γαλαρίες κλπ) και ενδεχομένως κατεδαφίσεις κτιρίων. Ένα το "κρατούμενο" και αφορά τις ποσότητες αμιάντου και αμιαντοτσιμέντου που θα προκύψουν και θα είναι πάνω από 1.000 τόνοι.

Το πρόγραμμα LIFE  που θα μας απασχολήσει εκτενέστερα, αφορά αποκατάσταση της χοάνης του ορυχείου που έχει διαμορφωθεί από την εξόρυξη του μεταλλεύματος. Στην πρώτη του...έκδοση περιελάμβανε την απαράδεκτη δράση IV για "χρήση του ορυχείου ως χώρου διάθεσης άλλων επικίνδυνων αποβλήτων"! Όπως ήταν φυσικό πυροδότησε θύελλα αντιδράσεων από την τοπική κοινωνία, τους τοπικούς φορείς και φορείς του νομού, αφού έφερε στο προσκήνιο εφιάλτες για τοξικά απόβλητα, που μας απασχόλησαν στις αρχές του 2004. Δεν θα περιγράψουμε λεπτομέρειες για τη φάση αυτή παρά μόνο το αποτέλεσμα, που ήταν η υπαναχώρηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και η αίτηση της στην Ε.Ε. για αλλαγή της επίμαχης δράσης σε "χώρο απόθεσης προϊόντων αμιάντου και αδρανών υλικών μαρμάρου". Με σημαντική καθυστέρηση, πριν λίγες μέρες ήρθε πράγματι η έγκριση από την Ε.Ε όπου ο τίτλος πλέον του έργου είναι: "Αξιοποίηση του ορυχείου Αμιάντου της εταιρείας ΜΑΒΕ ΑΕ στην Κοζάνη ως χώρου απόθεσης αποβλήτων αμιάντου".

Εδώ θα σταθούμε και θα αξιολογήσουμε το πρόγραμμα προσεκτικά, ρεαλιστικά και χωρίς προκαταλήψεις. Θα πούμε τα πράγματα με τ' όνομα τους. Κατ' αρχήν θα σημειώσουμε ότι ο χώρος του ορυχείου επειδή ο αμίαντος βρίσκεται κυρίως σε μορφή συμπαγούς πετρώματος, από επιστημονικές μετρήσεις που έχουν γίνει στο περιβάλλον παρουσιάζει συγκέντρωση ινών αμιάντου πολύ μικρότερη από αυτή του χώρου των αποθέσεων.

Από την πρώτη ανάγνωση το πρόγραμμα LIFE φαίνεται να είναι ένα πρόγραμμα ..."ασκήσεων επί χάρτου" και...δημοσίων σχέσεων. Κι αυτό γιατί κυρίως περιλαμβάνει:

-Μελέτες επί μελετών, "ανάλυση αγοράς", "ολοκληρωμένη εκστρατεία ενημέρωσης στην Ελλάδα", "καινοτόμους ιδέες", "σχέδια διάδοσης αποτελεσμάτων έργου..."

-Τρεις Εθνικές Ημερίδες, ένα Διεθνές Συμπόσιο (!) 10.000 Ενημερωτικά φυλλάδια, 10.000 Οδηγούς Πληροφόρησης, 1000 Ενημερωτικά CD-ROM,  επιδείξεις με πολυμέσα κλπ, κλπ.

Και επί της ουσίας : "Απόθεση ποσότητας 100–1000 τόνων αποβλήτων αμιάντου" στη χοάνη του ορυχείου απ' όπου έχουν εξορυχθεί 100.000.000 (ναι, 100 εκατομμύρια) τόνοι μεταλλεύματος! Φανταστείτε να αδειάσουμε ένα βαρέλι γεμάτο νερό και μετρά να ξαναρίξουμε στο βαρέλι μια κουταλιά νερό! Αυτή είναι αναλογικά η ποσότητα των αποβλήτων του αμιάντου που θα αποτεθεί στο ορυχείο! Ογκομετρική κάλυψη: 0,00001%!! Ποια αποκατάσταση θα γίνει; Μοιάζει με ανέκδοτο. Και είναι !

Συγκριτικά θα θυμίσουμε ότι στα 20 χρόνια λειτουργίας του εργοστασίου "εκτοξεύονταν" στο χώρο αποθέσεων 1.000 τόνοι την ώρα επεξεργασμένου μεταλλεύματος κατά το πλείστον με τη μορφή επικίνδυνης σκόνης!

Η "καινοτόμος ιδέα" διάθεσης αποβλήτων αμιάντου είναι να στρώσουμε ασφαλτόπανα και άλλα στεγανωτικά υλικά στο δάπεδο του ορυχείου που αποτελείται από αμίαντο για να ενταφιάσουμε αμιαντοτσιμέντο, περιεκτικότητας 5-7% σε αμίαντο! Να προφυλάξουμε ποιο από τι; Άλλο ανέκδοτο!

Η ποσότητα των 100-1.000 τόνων προϊόντων αμιαντοτσιμέντου είναι ποσότητα που αφορά 5 μέxρι 50 φορτηγά και μπορεί η εκφόρτωση, διαμόρφωση και ενταφιασμός να γίνουν σε 2-5 ημέρες! Θα προέρχεται από τις κτιριακές εγκαταστάσεις του συγκροτήματος στο Ζιδάνι όπως αυτό προβλέπεται από το πρόγραμμα LIFE σαφώς, όπου αναφέρεται συγκεκριμένα ότι το έργο στοχεύει στην "αποκατάσταση του ορυχείου με σκοπό να δεχθεί τα απόβλητα αμιάντου των  εγκαταστάσεων των ΜΑΒΕ." Έτσι από την "εξυγίανση" των εγκαταστάσεων (εργασίες που ανήκουν στο ΕΠΠΕΡ)  όπως προαναφέραμε  (σαν... “κρατούμενο”) θα προκύψει πράγματι η απαιτούμενη ποσότητα των 1000 τόνων αποβλήτων αμιάντου. Συνεπώς δεν υφίσταται θέμα μεταφοράς αμιάντου από άλλες περιοχές και φυσικά είναι κενό περιεχομένου το ψευτοδίλημμα να είναι είτε από το νομό, είτε από όλη την επικράτεια.

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι το πρόγραμμα LIFE  δεν θα προσφέρει σχεδόν τίποτε στην υπόθεση της αποκατάστασης του ορυχείου. Ούτε φυσικά στον τομέα της απασχόλησης που πραγματικά έχει ανάγκη η περιοχή μας. Η κλασική λύση της κάλυψης με "φυτική γη" και οι δενδροφυτεύσεις είναι η πλέον αρμόζουσα, εύκολη και συμφέρουσα. Λαμβανομένου δε υπόψη και του δεδομένου ότι η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση χρηματοδοτεί το LIFE  κατά 50% (με 2.150.000 ευρώ), νομίζουμε ότι μόνο με αυτά τα χρήματα και τον τρόπο που προτείναμε παραπάνω η αποκατάσταση και ανάπλαση του ορυχείου θα είχε ολοκληρωθεί. Ήδη στο ορυχείο έχει σχηματιστεί μια υπέροχη λίμνη!

Τελικά οι "κουτόφραγκοι" (ΕΕ) είναι τόσο αδαείς και σκορπίζουν αλόγιστα κονδύλια; Όχι βέβαια! Σε μια από τις δράσεις του προγράμματος αναφέρονται με "ψιλά" γράμματα στην "Αξιολόγηση δυνατότητας του ορυχείου για την αποδοχή άλλων αποβλήτων αμιάντου" και "Εκπόνηση επιχειρηματικού σχεδίου μελλοντικών δράσεων"! Και εδώ είναι ένα κομβικό σημείο. Είναι βέβαιο ότι θα εκτιμήσουν το "χώρο κατάλληλο" και συνεπικουρούμενοι από εγχώριους  "ειδικούς" -εντός και εκτός παρένθεσης- θα προτείνουν "να γίνει το ορυχείο χώρος ταφής αποβλήτων αμιάντου και μπλα, μπλα"...!

"Ευχαριστούμε αλλά ... δεν θα πάρουμε"! Πλανώνται κάποιοι αν νομίζουν ότι θα επιστρέψουμε κάτι τέτοιο. Η τοπική κοινωνία θα αντιδράσει και μάλιστα δυναμικά. Διερωτόμαστε βέβαια αν θα βρεθεί τοπικός παράγοντας (της Ν.Α.) που θα κάνει μια τέτοια εισήγηση και πολύ περισσότερο να την υπερψηφίσει!

Κάποιοι "αφελείς" και "αιθεροβάμονες" ονειρευόμαστε την περιοχή μας προορισμό εναλλακτικού τουρισμού -γεωλογικού, εκκλησιαστικού, αγροτουρισμού-. Και γι’ αυτό πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι λίγες δεκάδες μέτρα από το ορυχείο βρίσκεται το μοναστήρι με τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας που χρονολογείται από το 1500! Εδώ θα σημειώσουμε επίσης ότι διαφωνούμε και με την πρόταση  -ευτυχώς απορρίφθηκε από την Ε.Ε- το ορυχείο να γίνει "χώρος απόθεσης αδρανών υλικών μαρμάρου" γιατί σ' αυτήν την περίπτωση θα συνέχιζε το Ζιδάνι να είναι ένα εργοτάξιο. Άλλωστε έχουν προταθεί  και καλύτερες λύσεις για αξιοποίηση των μπαζών μαρμάρου!

Ολοκληρώνοντας συμπερασματικά καταλήγουμε στα παρακάτω:

1. Πρωτεύει η αναγκαιότητα επίσπευσης έναρξης και ολοκλήρωσης του προγράμματος ΕΠΠΕΡ που αποκαθιστά σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα ρύπανσης της περιοχής, αναβαθμίζει την αισθητική του τοπίου και τονώνει την απασχόληση προσωπικού στην περιοχή μας με προτεραιότητα στους απολυμένους των ΜΑΒΕ.

2. Επί της ουσίας και κρίνοντας το πρόγραμμα LIFE σαν ανεξάρτητο, θα προτιμούσαμε να είχε απορριφθεί, αφού επαναλαμβάνουμε δεν προσφέρει σχεδόν τίποτε στην αποκατάσταση του ορυχείου και ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου για τον...δεύτερο γύρο αντιπαράθεσης και αντίστασης. Διαφαίνεται όμως -παρ' ότι δεν αποδεικνύεται- ο "ομφάλιος λώρος" ανάμεσα στα προγράμματα LIFE και ΕΠΠΕΡ αφού έχουν κοινό χρηματοδότη την Ε.Ε. Έτσι με τις σημερινές συνθήκες -τροποποιημένο LIFE- και γνωρίζοντας ότι ήδη έχει ληφθεί προκαταβολή από 22-9-2003(!) ύψους 826.018 €, προτείνουμε να επιταχυνθεί η διαδικασία ολοκλήρωσης του με τα απόβλητα αμιάντου των 100-1.000 τόνων από τις κτιριακές εγκαταστάσεις του Ζιδανίου -όπως προβλέπεται άλλωστε- με συγκεκριμένο βραχυπρόθεσμο χρονοδιάγραμμα και αφού ληφθεί κάποια μέριμνα κάλυψης με "φυτική γη" των πρανών και της χοάνης του ορυχείου. Να λυθεί επιτέλους ο "γόρδιος δεσμός" και να ξεκινήσουν οι εργασίες αποκατάστασης. Αυτό είναι το πρώτο ζητούμενο, ώστε με την ολοκλήρωση τους να τεθεί στο θέμα οριστικά τελεία και παύλα.

Γνωρίζουμε ότι κάποιοι "καλοθελητές" και "υπερπατριώτες", απομονώνοντας 1-2 σειρές, θα βιαστούν -ήδη το έχουν κάνει πριν καν λάβουν γνώση των θέσεων μας!- να μας κατηγορήσουν για...ενδοτισμό και...αλλαγή πλεύσης! "Ου γαρ οίδασι..."! Κραυγές και λαϊκίστικες "κορόνες" αντίδρασης του τύπου "κανένα... γραμμάριο αποβλήτων αμιάντου στο Ζιδάνι" (;) ή "όχι στο πρόγραμμα LIFE" και "όχι στα προγράμματα και να αφήσουμε τη “μητέρα” φύση να... αποκαταστήσει" (;) πέρα από την άγνοια που υποδηλώνουν επί του θέματος, μόνο καθυστερήσεις μπορούν να επιφέρουν και εντέλει να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την υγεία των κατοίκων της περιοχής μας.

3. Συνιστούμε επαγρύπνηση και αγωνιστική παρουσία για την αποφυγή "παρεκκλίσεων", παρερμηνειών και προοπτικής συνέχισης του LIFE. 

Γ.Μ.

Δημοσιεύτηκε στην "Εν Μικροβάλτω..." [ΑΦ 6] και στον τοπικό τύπο του Ν. Κοζάνης

 
 
Joomla 1.5 Templates by Joomlashack