www.mikrovalto.gr

Τυχαία φωτογραφία

Αναζήτηση


Το Μικρόβαλτο στα Καμβούνια Εκτύπωση
Κυριακή, 08 Νοέμβριος 2009 00:07


Μικρόβαλτο στα Καμβούνια

Μια κουβέντα για

Αγροτουρισμό, βιολογική γεωργία - κτηνοτροφία  και ανάπτυξη

 

Πριν λίγο καιρό παρακολούθησα στην Κοζάνη μια ομιλία ενός γεωπόνου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου μεταξύ άλλων,  αναφέρθηκε πως παρ΄ όλο που η Ελλάδα συνήθως προβάλλεται σαν  χώρα θαλασσινή, το μεγαλύτερο τμήμα της είναι ορεινό κι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των καλλιεργειών της, κάπου 80% γίνεται σε οροπέδια.  Στη συνέχεια ο καθηγητής σχολίασε κάποια πράγματα για τη νέα πολιτική επιδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δεν θα ήθελα να υπεισέλθω και τόνισε αρκετά την ανάγκη αλλαγής της νοοτροπίας μας όσον αφορά την παραγωγή. Μίλησε για τη δυνατότητά μας να παράγουμε προϊόντα ποιότητας για να μπορούμε να είμαστε ανταγωνιστικοί. Να δώσουμε έμφαση στην ποιότητα κι όχι στην ποσότητα. Αυτό μεταφράζεται σε βιολογικές καλλιέργειες και βιολογική κτηνοτροφία. Και συνδύασε αυτή τη σκέψη με τον αγροτο- και οικοτουρισμό.

Η ομιλία αυτή με προβλημάτισε και θα ήθελα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις μου μαζί σας. Έχουμε δεδομένο, πως η Δυτ. Μακεδονία έχει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας μεταξύ των νέων. Υπάρχει νέος κόσμος δηλαδή, που ψάχνει για δουλειά. Πέρα από το να ζητάει κανείς δουλειά από τους άλλους, μπορεί πάντα να κάνει και κάτι μόνος του. Τι έχουμε στα χέρια μας; Ανθρώπινο δυναμικό και γη, με την οποία θα μπορούσε κανείς να ασχοληθεί λίγο διαφορετικά από ότι μέχρι τώρα. Με αλλαγή των καλλιεργειών, από σιτάρι σε μήλα ή αχλάδια για παράδειγμα, κάστανα, καρύδια, αμύγδαλα ή αρωματικά φυτά, δυόσμο, ρίγανη ή κάτι άλλο που μπορεί αυτή τη στιγμή να μην περνάει από τη σκέψη μας. ΄Η με βιολογικές καλλιέργειες και βιολογική κτηνοτροφία.

Στην έκθεση τοπικών προϊόντων που έγινε φέτος το φθινόπωρο στα Κοίλα Κοζάνης, έμεινα έκπληκτη από τη συστηματική  παραγωγή που αρχίζει να δείχνει η Δυτ. Μακεδονία. Τυριά, κρασιά, όσπρια, μήλα, σπιτικά ζυμαρικά. Αξίζει να αναφέρω τη συγχωριανή μας   Τούλα Γιαννοπούλου, που ενεργοποιήθηκε στο χωριό Άγιος Γεώργιος Γρεβενών, μέσα από το συνεταιρισμό γυναικών, κάνοντας σπιτικά ζυμαρικά  (τραχανά, πέτουρα κλπ.). Αξίζει ακόμα να αναφέρω κάποιους παραγωγούς από το Λιβαδερό, που τόλμησαν τη δημιουργία βιολογικού αγροκτήματος. Βιολογικές καλλιέργειες, καθαρά ζώα. Κι όλα αυτά δεν μένουν μόνο μεταξύ μας, στην περιοχή μας. Την Κυριακή 18.12.2005 διάβασα στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» για το «ελληνικό βιολογικό γάλα από το Αγρόκτημα Λιβαδερού» .

Έχουμε δυνατότητα για καθαρά και ποιοτικά προϊόντα και στα Καμβούνια. Ο σταρένιος τραχανάς, το μέλι, το παραδοσιακό ζυμωτό ψωμί, (που γιατί όχι, άσχετα αν πολύ λίγες γυναίκες ζυμώνουν πια, θα μπορούσε να προωθηθεί σε πρατήρια άρτου στα Σέρβια και στην Κοζάνη), το τυρί και το ξυνοτύρι. Στο Μικρόβαλτο τουλάχιστον έχω φάει το πιο νόστιμο ξυνοτύρι από παντού, με παραγωγούς γυναίκες. Ο δικός μας παραγωγός γάλακτος όμως, προτιμάει να πουλήσει το γάλα στον έμπορα, παρά να το κάνει τυρί. Οι γυναίκες δεν τολμούν να δημιουργήσουν συνεταιρισμούς. Τα καταπληκτικά υφαντά προϊόντα μας, κιλίμια και βελέντζες εξαφανίστηκαν, δεν εκτιμούμε πια πως μπορούμε να παράγουμε τίποτα που να μας καλύπτει οικονομικά.

Κι αυτό υποθέτω συμβαίνει γιατί υπάρχουν τρία βασικά προβλήματα. Πρώτα ο  σχεδιασμός,  στη συνέχεια η χρηματοδότηση  του εγχειρήματος και μετά το δυσκολώτερο απ’ όλα, η διάθεση των προϊόντων. Κι εδώ θα μπορούσε νομίζω να βοηθήσει η πολιτεία υποδεικνύοντας και βοηθώντας. Βήματα γίνονται από τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, και την ΑΝΚΟ κι ακόμα με προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (χωρίς να είμαι ειδική), θάλεγα πως τίποτα δεν είναι αδύνατο, χρειάζεται μόνο ψάξιμο.

Για να ξαναρθούμε στα δικά μας, νομίζω πως ποτέ δεν εκτιμήσαμε αυτό που έχουμε, τον τόπο μας κι αυτό που μπορεί να μας δώσει.

Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια άλλη μορφή τουρισμού, ο αγροτοτουρισμός. Οι κάτοικοι των μεγάλων πόλεων κουρασμένοι από τον γρήγορο,  εξαντλητικό ρυθμό ζωής, τον απομακρυσμένο απ’ τη φύση, αποζητούν την ήρεμη ζωή, που μπορούν να τους προσφέρουν τα χωριά της Ελλάδας, τη φύση και τα σπιτικά παραδοσιακά  προϊόντα της.

Ξενώνες ξεφυτρώνουν σε απομακρυσμένα μέρη κι είναι γεμάτοι κόσμο. Η στροφή γίνεται σε παραδοσιακούς οικισμούς (θα μου πείτε αυτό δεν μας αφορά πια, ύστερα μάλιστα κι από το σεισμό του 1995, κι ότι είχε σωθεί, πάει, τελείωσε) κι όχι μόνο. Πέτρινα σπίτια, πράσινοι τόποι, νερά, κοπάδια, μπαχτσέδες, περίπατοι σε άγρια κι ήμερα τοπία της φύσης και βουνά, ελκύουν πολλούς επισκέπτες. (Είναι περίεργο, που οι κάτοικοι των χωριών σπεύδουν να εξομοιώσουν το περιβάλλον τους, καφενεία, εσωτερικό των κατοικιών, με εκείνο των πόλεων, κι οι κάτοικοι των πόλεων ψάχνουν άδικα τη χαμένη αυθεντικότητα της ζωής τους).

Στη μέση του πουθενά, στη μέση ενός δάσους καλύτερα, αρκετά  πιο πέρα από το χωριό Σπηλιά των Γρεβενών, ένα εστιατόριο-καταφύγιο- ταβέρνα προσφέρει καταπληκτικά ψητά και τα Σαββατοκύριακα είναι γεμάτο κόσμο. Ο νομός Γρεβενών γενικά, νομίζω έπιασε το νόημα με πολλούς διάσπαρτους ξενώνες σε απομακρυσμένα χωριά. Η λίμνη Πλαστήρα, στη Θεσσαλία, στο δρόμο που την περιβάλλει,  είναι γεμάτη ξενώνες και εστιατόρια με θέα την ίδια τη λίμνη από ψηλά. Εμείς τη θέα στη δική μας λίμνη την έχουμε από κάποιες πλαγιές δίπλα στο Μικρόβαλτο, δε χρειάζεται να πάμε μακριά. Θα μπορούσε πολύ άνετα να γίνει ένας ξενώνας, ή ένα εστιατόριο, με την αντίστοιχη προβολή όμως, γιατί φυσικά δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει μόνο με τους ντόπιους.

Στην περιοχή μας, έχουμε τη μοναδική ευκαιρία να προσφέρουμε άγνωστες μέχρι σήμερα εικόνες στους πολλούς. Αν το δει κανείς συνολικά, τα Σέρβια με τα κάστρα τους, το Βελβενδό με τους καταρράκτες του Σκεπασμένου, η λίμνη του Αλιάκμονα, που την έχουμε σχεδόν ξεχάσει και αφήσει τελείως ανεκμετάλλευτη (τα όρια της παλιάς κοινότητας Μικροβάλτου ακολουθούν αρκετά τη λίμνη), τα Μπουχάρια του Μικροβάλτου, η Αγία Παρασκευή της Βογγόπετρας, το μοναστήρι του Ζιδανίου, το δάσος της Ελάτης, το μοναστήρι του Αγίου Νικάνορα της Ζάβορδας απέναντι, ακόμα και τα μαρμαράδικα στο Τρανόβαλτο, δεν είναι λίγα, μην τα υποτιμούμε.

Κανείς δεν φαίνεται όμως να είναι διατεθειμένος να εκμεταλλευτεί τις  ευκαιρίες. Πριν ένα μήνα περίπου, σε μια συνάντηση συναδέλφων μου από όλη την Ελλάδα στην Καστοριά, μαθαίνοντας πως είμαι από Κοζάνη, δύο άτομα (από Θεσσαλονίκη και Αθήνα) με ρώτησαν «Εσείς εκεί έχετε μια ωραία τοποθεσία, να δεις πώς τη λένε… Μπουχάρια». Μου έκανε εντύπωση. Το είχαν διαβάσει στο περιοδικό Ελληνικό Πανόραμα.  Πριν λίγες μέρες, πάλι σε Αθηναϊκή εφημερίδα (Έθνος), σε αφιέρωμα για τη Σιάτιστα, συνέχιζαν με κάποιες εικόνες από τα Μπουχάρια. Και στον Πρωινό Λόγο  24.11.2005, διάβαζα πάλι. «Τι είναι τα Μπουχάρια; Πού είναι τα Μπουχάρια; ρωτούσαν ενθουσιασμένοι οι επισκέπτες του  περιπτέρου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας στην έκθεση, που οργανώθηκε στον εκθεσιακό χώρο του Αττικού Μετρό στο  Σύνταγμα…»

Αυτό που θέλω να πω, είναι πως γίνεται μια μεγάλη προβολή της περιοχής κι αυτό πρέπει να το εκμεταλλευτούμε τώρα, που είναι νωρίς. Αν ο επισκέπτης που έρθει στην περιοχή βρει κάτι περισσότερο από ένα όμορφο τοπίο, θα ξανάρθει, θα μιλήσει και σε άλλους.

Θα χρειάζονταν ένα περίπτερο, ίσως στο τυροκομείο Μικροβάλτου, όπου θα μπορούσε να πάρει κανείς πληροφορίες για όλη την περιοχή, όπως προανέφερα. Θα μπορούσαν στο περίπτερο να πωλούνται διάφορα τοπικά τοπικά προϊόντα. Από  χειροτεχνήματα, ως τρόφιμα. Κι αν μου πείτε πως ο αριθμός των επισκεπτών δεν δικαιολογεί ακόμα τόσα έξοδα, θα σας έλεγα πως κι αυτό θα μπορούσε να γίνει σταδιακά

Στην αρχή με ένα φυλλάδιο του Δήμου, όπου να περιγράφονται και να τοποθετούνται σε χάρτη τα Μπουχάρια, η Βογγόπετρα, οι εκκλησιές των Λαζαράδων και τα παλιά ξωκλήσια του Τρανοβάλτου, περιπατητικές διαδρομές σ’ όλη την περιοχή, (π.χ.κατάβαση Μικρόβαλτο-λίμνη από μονοπάτια, ή περίπατοι στα εξωκκλήσια), οι διαδρομές στο βουνό της Ελάτης, η θέα στη λίμνη, κι όλα αυτά σε σύνδεση με τα υπόλοιπα αξιοθέατα της ευρύτερης περιοχής, με αναφορές στην τοπική ιστορία και στο δεσπότη Ματουλόπουλο που κατάγεται απ΄ εδώ. Αναφορά και ξενάγηση σε μαρμαράδικα. Τηλέφωνα συνεννόησης για τους επισκέπτες, με κάποιον υπάλληλο του Δήμου, που περιστασιακά θα κάνει τον οδηγό. Με καταγραφή των ιδιοκτητών των καφενείων και ταβερνών, που θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα γεύμα στους επισκέπτες, ένα γεύμα όχι απαραίτητα όπως στα μεγάλα εστιατόρια των πόλεων, αλλά αυθεντικά ποιοτικό, με δικό μας τυρί, δικιά μας ντομάτα, δικό μας ψωμί, δικιά μας πίτα, δικά μας αυγά, δικό μας κρέας. (Εδώ μπορούμε να συνδιάσουμε την βιολογική καλλιέργεια και παραγωγή). Γιατί όλοι όσοι γεύτηκαν αυθεντικά προϊόντα, ένιωσαν τη διαφορά στη γεύση. (Σ΄ αυτό τουλάχιστον οι επαρχιώτες είμαστε προνομιούχοι).

Κι αργότερα με την κανονική λειτουργία  του περίπτερου πληροφοριών και προϊόντων. Ίσως με τη δημιουργία ενός μικρού μουσείου λαϊκής τέχνης της περιοχής. Και τέλος  ίσως με τη δημιουργία ενός ή περισσότερων ξενώνων. Μπορώ να τους φανταστώ σαν τα δικά μας παλιά λιτά διώροφα πέτρινα σπίτια. Κάτι που να ταιριάζει επί τέλους στη δική μας παράδοση. Κι όχι απαραίτητα από το Δήμο, μάλλον από ιδιώτες. Βασικά στο Μικρόβαλτο, ίσως όμως και στην Ελάτη, κοντά στο δάσος (πολλοί ορειβάτες θα ενδιαφέρονταν) ή στο Φρούριο, με θέα τη λίμνη.

Νομίζω πως έχουμε μια μεγάλη ευκαιρία ανάπτυξης της περιοχής στα χέρια μας, μια ευκαιρία για το δήμο και για όλους μας,  γιατί ο κάθε Δήμος είμαστε όλοι μας. Κι αν δεν το κάνουμε εμείς, δεν αποκλείεται να ξεφυτρώσει κάποια στιγμή κάποιος ξένος από Αθήνα ας πούμε, που θα τα οργανώσει και θα τα εκμεταλλευθεί όλα. Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, γίνεται παντού, σ’ όλη την Ελλάδα.

Αν μου πείτε πως όλα αυτά είναι ουτοπίες, θα σας απαντήσω πως μόνο με  όραμα, πολύ μεράκι, τόλμη  και με σκληρή δουλειά προχωρούμε μπροστά. Κι αν δεν κάνουμε όλοι μας  προσπάθεια να εργασθούμε και να συνεργασθούμε, αν δεν πιστέψουμε στις δυνάμεις και τις δυνατότητές μας, ο κόσμος θα συνεχίσει να φεύγει (με τη νοοτροπία του ωχαδερφισμού) και να προτιμά  μια θέση μισθωτού οπουδήποτε απ’ το να δημιουργήσει κάτι ουσιαστικό, ιδιαίτερο, αυθεντικό και αποδοτικό στον τόπο του.

 

ΥΓ1. Στην εφημερίδα Γραμμή 28.12.2005, δημοσιεύτηκε η υπογραφή του καταστατικού της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας με την επωνυμία «Tοπικό Σύμφωνο για Ποιότητα στις Υπηρεσίες Τουρισμού στο Ν. Κοζάνης» με διακριτικό τίτλο «Ξένιος Δίας» στις 22 Δεκεμβρίου 2005 στα γραφεία της ΑΝΚΟ. Συμμετέχουν 25 μέλη- επιχειρήσεις από όλο το νομό, απουσιάζει πανηγυρικά η περιοχή μας. Οι πλησιέστεροι είναι  από Βελβενδό και Καταφύγι. Αν κάποιος ενδιαφέρεται, το ψάχνει (μικρό τμήμα του  σχετικού άρθρου αναδημοσιεύουμε στη σελ. 14).

ΥΓ2. Από τα Τρίκαλα, σε επιβεβαίωση όσων ανέφερα παραπάνω, ο Αριστείδης Καβουρίδης, μας έστειλε δημοσίευμα της εφημερίδας Πρωινός Λόγος Τρικάλων, με ημερομηνία 06.01.2006. Ο Σύλλογος πεζοπορίας-ορειβασίας Τρικάλων, μέλος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας-Αναρρίχησης, επισκέφτηκε την Κυριακή της Πρωτοχρονιάς την τοποθεσία Μπουχάρια, ανάμεσα στο Μικρόβαλτο και το Λιβαδερό. Μιλάει δε για μια διαδρομή σε ένα εκπληκτικό φαράγγι, για μια διαδρομή έξω από τα συνηθισμένα.

 

Έλλη Λαμπρέτσα

 

 
 
Joomla 1.5 Templates by Joomlashack